Scheidingen: impact op ouders en kinderen, én maatregelen

, 1.301 keer bekeken
In 2005 zetten 15.392 gehuwden in Vlaanderen een punt achter hun relatie. Dat betekent dat meer dan 30.000 volwassenen geconfronteerd werden met een breuk, maar ook circa 250.000 kinderen tussen 0 en 18 jaar maken ooit een scheiding mee. Dat is 20 à 25% van de kinderen in Vlaanderen. De mogelijk negatieve effecten zijn vaak dezelfde voor volwassenen en kinderen zoals bijvoorbeeld een lagere levenstevredenheid of gevoel van eigenwaarde.

Vlaams minister van Welzijn Inge Vervotte neemt verschillende maatregelen, die ouders en kinderen ondersteunen die door een (echt)scheidingsproces gaan:
  • De neutrale bezoekruimtes krijgen 5 extra medewerkers, zodat ouders en kinderen in een problematisch scheidingsproces toch contact kunnen blijven houden

  • Extra middelen voor basisvorming en bijscholing voor familiale bemiddelaars

  • Participatie van kinderen in het scheidingsproces verhogen, via een geschikte werkmethode

  • Ontwikkeling van toegankelijke informatie over rechten en hulpverlening voor kinderen en volwassenen.


Uitbreiding neutrale bezoekruimtes


Als een scheiding zonder conflicten verloopt, vermindert de kans dat kinderen depressieve of angstgevoelens ontwikkelen, zich eenzaam voelen of lagere schoolresultaten behalen. Als conflicten blijven voortduren ná de scheiding, nemen de voordelen van een huwelijksontbinding voor kinderen dan weer af. Vooral frequente, intense en aanhoudende conflicten die gepaard gaan met (verbaal / fysiek) geweld, versterken de negatieve impact van een scheiding.
Steeds meer gescheiden ouders komen in problemen met de omgangsregeling voor de kinderen en trekken met hun grieven naar de jeugdrechter. De jeugdrechtbanken kregen vorig jaar bijna 15.000 disputen te verwerken van gescheiden ouders over de omgangsregeling van hun kinderen.

Een bezoekruimte biedt een tijdelijke oplossing wanneer er ernstige problemen zijn in het contact tussen ouders en kinderen. Neutrale bezoekruimtes zijn plaatsen waar vaders of moeders na een echtscheiding het contact met hun kinderen kunnen herstellen (onder begeleiding en toezicht). Het kan gaan om ouders die wel of niet gevat zijn in een gerechtelijke (vecht)procedure. Het is de bedoeling dat ouders en kinderen tot een zelfstandige omgangsregeling komen.
Er zijn in Vlaanderen 12 neutrale bezoekruimtes. Vlaams minister van Welzijn Vervotte maakt 242.000 euro vrij, waarmee 5 extra voltijdse medewerkers kunnen starten. Ze worden ingezet in de neutrale bezoekruimtes van CAW Visserij in Gent, CAW De Terp in Deurne, CAW 't Tak-Teledienst in Dendermonde en CAW Delta in Lennik.

Vorming voor bemiddelaars in familiezaken


De wet van 21/02/2005 veralgemeent de bemiddeling als een instrument voor het oplossen van conflicten. Op basis van de wettelijke criteria (bekwaamheid, vorming, bijscholing, ervaring,…) worden de bemiddelaars erkend. Met betrekking tot de bemiddeling in familiezaken kunnen dit advocaten en notarissen zijn, maar ook hulpverleners zoals die uit het Algemeen Welzijnswerk. De hulpverleners uit het Algemeen Welzijnswerk zijn actief in elk gerechtelijk arrondissement en richten zich in het bijzonder op de meer kwetsbare, kansarme of moeilijk bereikbare koppels. Het gaat onder meer om personen die geen beroep kunnen doen op advocaten of notarissen.
Vlaams minister van Welzijn Inge Vervotte vindt bemiddeling in familiezaken een belangrijk middel om conflicten te voorkomen of te verminderen. Daarom heeft ze in de begroting van 2007 ruimte vrijgemaakt voor de vorming van bemiddelaars in familiezaken en bijscholingen.

De C.A.W.'s (Centra voor Algemeen Welzijnswerk) bieden bemiddeling in familiezaken onder meer gericht op wie geen beroep kan doen op advocaten of notarissen. Met dit project bieden we de CAW's de kans om hun expertise inzake familiebemiddeling te verhogen door:
  • Een basisopleiding 'bemiddeling in familiezaken', vanaf oktober

  • een driedaagse bijscholing 'ouderschapsbemiddeling en begeleiding in complexe scheidingssituaties' vanaf september

Met de vorming kan de instroom naar neutrale bezoekruimtes getemperd worden (omdat conflicten in onderlinge dialoog opgelost worden, voor een van de partners de kinderen enkel nog in een neutrale bezoekruimte mag zien). Ook de uitstroom wordt zo bevorderd.

Kinderen betrekken als partner bij beslissingen


Een echtscheiding kan een grote impact hebben op het leven van de ouders, maar ook op dat van de kinderen. Van alle meldingen die het Kinderrechtencommissariaat vorig jaar ontving, ging maar liefst 30% over echtscheidingen. Ouders kunnen minder beschikbaar zijn, er moet mogelijk verhuisd worden, de gezinsstructuur verandert,…

Kinderen 'ondergaan' vaak de gezinswijziging, die toch een grote impact kan hebben op hun leven. Het is belangrijk dat kinderen betrokken worden, kunnen participeren in de beslissingen die moeten genomen worden. Wie brengt me naar school 's ochtends? Ga ik met mama of papa op vakantie? En kan ik mijn grootouders blijven zien? Dit mag echter geen last op hun schouders leggen en men moet rekening houden dat ze in dat proces loyaal kunnen blijven aan beide ouders.
Dit vereist van de bemiddelaar veel kennis, inzicht en een kindgerichte instelling. Er moet immers rekening gehouden worden met de leeftijd van het kind, de emotionele toestand en de communicatievaardigheden van elk kind afzonderlijk.

In Vlaanderen bestaat momenteel weinig ervaring om kinderen op een kwalitatieve manier te betrekken bij beslissingen in het scheidingsproces. Doel van dit project is dan ook om concrete methodes te ontwikkelen (die rekening houden met de leeftijd van het kind, de emotionele toestand, communicatievaardigheden) die nadien in ruime mate kunnen worden gebruikt.

Vorming voor kinderen en ouders in een scheidingsproces


Kinderen zijn direct betrokken bij een scheiding, maar ze krijgen niet altijd voldoende informatie over wat er aan het gebeuren is. Nochtans, hoe constructiever ouders conflicten oplossen, des te positiever is dit voor de ontwikkeling van de kinderen. In samenwerking met de Centra voor Algemeen Welzijnswerk worden vormingsessies ontwikkeld voor ouders én kinderen (5 tot 6 sessie van maximaal 1,5u). Daarin leren kinderen en ouders vaardigheden ontwikkelen om met elkaar te communiceren, rekening te houden en gevoelens te uiten, zodat het kind een verdere positieve ontwikkeling kent.

Scheidingswijzer maakt wegwijs


In het huidige aanbod gaat veel aandacht naar gespecialiseerde hulp bij ernstige problemen. Nochtans geven jongeren ook duidelijk aan dat ze laagdrempelige informatie op hun maat wensen: wat zijn mijn rechten als jongere, wat zijn de gevolgen van een scheiding en waar kan ik terecht als ik daar met iemand over wil praten? In haar jaarverslag gaf het Kinderrechtencommissariaat al aan dat minderjarigen vaak onvoldoende op de hoogte zijn van verblijfsregelingen, spreekrecht en de gevolgen ervan.

In een veranderende (vaak stressvolle) gezinssituatie hebben zowel ouders als kinderen nochtans nood aan antwoorden op hun specifieke vragen. Daarom zal tegen de eerste helft van 2008 een scheidingswijzer worden ontwikkeld: enerzijds 3 verschillende brochures (voor jongeren, volwassenen en hulpverleners), met een digitale versie op het internet..
Daarop zal voor elk van de doelgroepen gemakkelijk toegankelijke informatie staan: Hoe vertel ik aan mijn kinderen dat ik ga scheiden? Kan ik kiezen of ik bij mijn vader of moeder ga wonen? Wat zijn de juridische aspecten en de materiële gevolgen? Waar vind ik een geschikt hulpaanbod?

Inloggen

Let op: Je login van de oude site werkt hier niet! Kijk hier voor meer info.

Hou me aangemeld