Nieuw decreet over jeugdhulp plaatst jongere centraal

, 1.920 keer bekeken
De jeugdhulpverlening in Vlaanderen wordt tegen 2014 grondig bijgestuurd. Dit vloeit voort uit het decreet Integrale Jeugdhulp dat de Vlaamse Regering op 1 maart goedkeurde. Het decreet is een gezamenlijk initiatief van ministers Jo Vandeurzen en Pascal Smet. Wanneer het decreet in werking treedt, verandert er heel wat in het jeugdhulplandschap. Zo worden de Comités voor Bijzondere Jeugdzorg en de bemiddelingscommissies geïntegreerd en gaat het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg en een intersectorale toegangspoort van start. Uitgangspunt is dat elke jongere die een hulpvraag heeft, zo snel mogelijk en op een éénduidige manier passende hulp moet krijgen.

"“Momenteel bieden in Vlaanderen honderden organisaties in verschillende sectoren jeugdhulp aan"”, vertelt minister Jo Vandeurzen. “"Door deze versnippering in sectoren glippen jongeren vaak door de mazen van het net. Met het nieuwe decreet moeten alle sectoren en diensten in de jeugdhulp hun manier van werken beter op elkaar afstemmen, in het belang van de kinderen en jongeren. Het gaat over de Centra voor Leerlingenbegeleiding, het Algemeen Welzijnswerk, Jongerenwelzijn, het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap, Kind en Gezin en de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg.”"

Eigen mogelijkheden versterken


Het nieuwe decreet stelt de jongere centraal. De kracht van kinderen, jongeren en hun directe omgeving is de belangrijkste bron van hulpverlening. Van hulpverleners wordt daarom verwacht dat zij in eerste instantie de mogelijkheden van de jongere en zijn gezin aanspreken en versterken. Andere doelstellingen van het decreet zijn onder meer: een maximale participatie van de minderjarige en zijn gezin, het verzekeren van de tijdige toegang tot de jeugdhulp, het garanderen van hulpcontinuïteit, de verdere uitbouw van een aanbod van crisisjeugdhulp en het gepast omgaan met verontrusting.

Elk jaar kloppen tienduizenden kinderen en gezinnen aan bij Kind en Gezin, een Centrum voor Leerlingenbegeleiding of een Centrum voor Algemeen Welzijnswerk. Als deze eerstelijnshulp niet volstaat, moeten de hulpverleners hen de weg wijzen naar meer gespecialiseerde of meer ingrijpende hulp. Het decreet waakt erover dat kinderen en jongeren steeds ergens terecht kunnen en dat er geen breuken zijn in de hulpverlening.

"“Als jongeren opgroeien in een gezin waar te weinig warmte is, of in een gezin waar het evenwicht tussen ruimte en structuur zoek is, is het belangrijk dat hun stem gehoord wordt. Als enige partner van buiten Welzijn, zijn de Centra voor Leerlingenbegeleiding een belangrijke speler om jongeren met hulpvragen snel op te sporen. Wanneer de CLB’s signalen opvangen dat eerstelijnshulp niet volstaat, kunnen ze – dankzij het nieuwe decreet – over de beleidsdomeinen heen naar een oplossing zoeken"”, stelt minister van Onderwijs Pascal Smet.

Intersectorale toegangspoort


De stap naar meer ingrijpende, gespecialiseerde hulp wordt enkel gezet als er geen andere optie is. Door de komst van de intersectorale toegangspoort is nog slechts één instantie bevoegd voor de toegang tot de niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp. De bestaande sectorale toegangspoorten van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap en het agentschap Jongerenwelzijn worden hierbij geïntegreerd. Op jaarbasis gaat het in Vlaanderen over een 10.000-tal aanvragen voor opname in een voorziening of voor langdurige, intensieve begeleiding. De toegangspoort maakt een eenvormige en transparante werking mogelijk en biedt de mogelijkheid om hulp uit verschillende sectoren te combineren. Doordat alle aanvragen via één poort gaan, blijft de meest ingrijpende hulp voorbehouden voor wie deze het meest nodig heeft.

Als er sprake is van een crisis is er meestal een dringende nood aan hulp voor de jongere en het gezin. Daarom is het meldpunt crisis permanent telefonisch bereikbaar. Deze meldpunten zijn ingebed in een Centrum voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning of een Centrum voor Algemeen Welzijnswerk. De meldpunten beslissen op maat van de jongere wat er het best kan gebeuren om snel een adequaat antwoord te geven op de vraag. Hierbij kan het gaan om een crisisinterventie, ambulante begeleiding en/of opvang.

"“Ook als jongeren of ouders zelf geen hulp vragen, is hulpverlening soms toch aangewezen”", vervolgt Jo Vandeurzen. "“Hulpverleners zullen de situatie dan op een constructieve manier trachten te bespreken met de jongere en zijn ouders en aansturen op het aanvaarden van hulp. Als dat niet lukt, en het gaat over situaties die zo onveilig of bedreigend zijn dat de hulpverlener het als zijn plicht ziet om toch op te treden, kan hij terecht bij een Vertrouwenscentrum Kindermishandeling of een Ondersteuningscentrum Jeugdzorg.”"

Deze diensten hebben de opdracht en het mandaat om te bepalen of hulpverlening al dan niet maatschappelijk noodzakelijk is. Zij zullen eerst bemiddelen en onderhandelen, en zo streven naar het aanvaarden van hulp. Als dat niet tot resultaat leidt, kan steeds in het belang van de jongere, beslist worden om de situatie kenbaar te maken bij het parket.

Het is de bevoegdheid van de jeugdrechtbank om, daar waar er geen vrijwilligheid aan de orde is, de situatie te onderzoeken van een jongere in een verontrustende leefsituatie. Als de jeugdrechter oordeelt dat jeugdhulp nodig is, kan hij één of meerdere pedagogische maatregelen bevelen. Het gaat dus niet om straffen, wel om hulpverlening. Maar worden deze wel opgelegd, dan is er sprake van gedwongen hulpverlening.

Hertekenen landschap


“"Het decreet integrale jeugdhulp betekent een grondige hertekening van het landschap van de jeugdhulp"”, besluiten de ministers. "“De komende maanden wordt dus veel inzet en moed gevraagd
van de honderden betrokken hulpverleners. Ze moeten zelf omgaan met grote veranderingen én hun jongeren en families zo goed mogelijk begeleiden in dat veranderingsproces. Daarbij houden we één centrale gedachte voor ogen: we verbouwen de jeugdhulp om de jongere en zijn gezin een betere hulpverlening te kunnen bieden.”"

Bekijk hieronder een filmpje dat het decreet uitlegt:


Inloggen

Let op: Je login van de oude site werkt hier niet! Kijk hier voor meer info.

Hou me aangemeld