Waarom vluchten kinderen weg in een fantasiewereld?
 | Ook al hebben ze een "normale" thuis... Bettelheim stelt dat sprookjes (fantasiewereld) kinderen kunnen helpen om zichzelf te begrijpen, om een samenhang te vinden in de chaos van hun gevoelens, en om orde te scheppen in hun innerlijke wereld. |
Zeker in de hedendaagse samenleving vinden ouders het moeilijk om hierover te spreken met hun kinderen. Ervan uitgaande dat kinderen daar niet mee bezig zijn, wil men hen niet nodeloos verontrusten of bang maken. Hierbij wordt vergeten dat kinderen (ook binnen een 'normaal' gezin) wel degelijk worstelen met moeilijke vragen, en in hun ontwikkeling af te rekenen hebben met allerlei angsten en hevige emoties (Fraiberg, 2001).
Sprookjes vatten deze belangrijke angsten en dilemma's heel ernstig op en gaan ze rechtstreeks te lijf, zoals:
» De behoefte aan liefde en de angst van het kind dat men niets om hem geeft (Hans en Grietje, Klein Duimpje)
» De wil om te leven en de vrees voor de dood (De zeven kleine geitjes, De drie biggetjes).
Het is geen toeval dat zoveel kinderen gefascineerd zijn door deze spanning tussen het nietige Klein Duimpje en de machtige Reus.
In de wereld van kinderen verschijnen volwassenen vaak als machtige reuzen aan wiens macht en willekeur ze zich overgeleverd zien. De magie van sprookjes helpt om dit te verwerken en plaatst kinderen in een actievere rol.
Vele sprookjes geven in fantasievorm het proces van de menselijke ontwikkeling weer. Ze staan stil bij verschillende aspecten en thema's die een kind binnen een normale ontwikkeling in zijn groei naar identiteit en volwassenheid tegenkomt, zoals het loskomen van de ouders, het overwinnen van tegenstrijdige gevoelens en rivaliteit tussen broers en zussen, een eigen weg gaan, enz...
Volgens Bettelheim werken deze beelden en metaforen diep door in het onbewuste van het kind en geven zodoende troost en steun. (Het nut van sprookjes, Bettelheim, 1993)
Naast fantasie als krachtig middel heeft ook het spelen op zich een belangrijke rol in de persoonlijkheidsontwikkeling van een kind. Het heeft invloed op de ontwikkeling van het kind (het intellectuele, het sociale vlak, het motorische en ook het emotionele vlak). Het kind leert er nadenken over dingen, leert vooruitdenken en plannen.
Spel kan kinderen ook helpen om te gaan met angsten. Op een veilige manier kan geëxperimenteerd worden met angsten, omdat het toch niet echt is.
Met dank aan: kinderpsychologe Stefanie Goossens
Aan te raden boeken:
Nicole Vliegen en Lieve Van Lier (red.) (2007).
Een spel voor twee spelers. Spel en speelsheid in psychoanalytische psychotherapie.
Acco Leuven / Voorburg
De klassieker uit 1966, nog steeds actueel voor wie beter 'de magische' wereld van het kind wil begrijpen: Selma . H Fraiberg (2009).
De magische wereld van het kind.
Unieboek BV, Houten/Antwerpen
Leuke film over dit thema:
Meer artikels:
- Is het hebben van een denkbeeldig vriendje schadelijk voor het "sociale" leven?
- Waarom zijn kinderen zo bezig met spoken, monsters en andere rare wezentjes?
- Stimuleer je kinderen beter wel of niet in hun fantasie?
- Is fantasie essentieel om volwassen te worden?
- Moeten kinderen beschermd worden tegen een al te duistere fantasiewereld?
En je wil het graag delen met anderen?
Mail het ons dan: eva@9maand.com.
We zorgen dat het hier een plaatsje krijgt.